Jeśli Ukraina pozostanie bez pomocy Zachodu – analiza Aleksandra Kowalenko W ostatnich dniach szereg zachodnich
Jeśli Ukraina pozostanie bez pomocy Zachodu – analiza Aleksandra Kowalenko
W ostatnich dniach szereg zachodnich mediów i analityków zaczęło zawzięcie publikować materiały dotyczące perspektyw Ukrainy w wojnie z Rosją, w przypadku zaprzestania pomocy zachodnich partnerów. Coś podobnego mogliśmy zobaczyć już w przededniu inwazji Rosji na Ukrainę na pełną skalę, 24 lutego 2022 r., a i po samej inwazji, kiedy Ukrainie dawali 96 godzin do upadku, później te ramy czasowe wydłużyły się do kilka tygodni, a ostatnie prognozy dotyczące klęski Ukrainy – do miesiąca.
Żaden z tych scenariuszy nie okazał się realny. Ukraina nie tylko już drugi rok skutecznie powstrzymuje wojska rosyjskie, ale także dokonała tego, co dla wielu analityków było nie do pomyślenia – wyzwoliła część okupowanych terytoriów. Z drugiej strony teraz sytuacja jest nieco inna i na tym tle pojawiają się zarówno pozytywne wersje rozwoju wydarzeń, jak i te całkowicie apokaliptyczne, podobne do tych samych 96 godzin i kilku tygodni z początku wojny.
Pozytywny scenariusz
Jeśli weźmiemy pod uwagę scenariusze pozytywne, opierają się one głównie na fakcie, że w czasie wojny armia ukraińska była w stanie zdobyć znacznie więcej rosyjskiego sprzętu, niż dostarczyły jej zachodni partnerzy. Na Ukrainie krąży nawet żart, że głównym partnerem Ukrainy w ramach Lend-Lease okazała się armia rosyjska.
Rzeczywiście, jedynie według zweryfikowanych, udokumentowanych (zdjęcia i filmy) danych, Siły Zbrojne Ukrainy (ZSU) zdobyły ponad 2900 jednostek rosyjskiego sprzętu. Zwracam uwagę, że zweryfikowane dane nie są danymi rzeczywistymi i zawsze różnią się w pewnym stopniu.
Przykładowo, wojska ukraińskie zdobyły 597 rosyjskich czołgów, w tym najnowocześniejszy model T-90. Na Ukrainie utworzono całą kompanię czołgów T-90 modyfikacji A/AK/S/M „Przełom”. Zdobyto ponad 800 opancerzonych pojazdów bojowych (BWP)!
I tak dalej…
Ale w tym różowym scenariuszu istnieje bardzo ważny niuans, a mianowicie zdecydowana większość zdobytego sprzętu wymaga naprawy, czasem polączonej z wymianą unikalnych części zamiennych produkowanych wyłącznie w Rosji, a także amunicji. Dlatego w rzeczywistości tylko część zdobytego sprzętu szybko uzupełniła park maszynowy ZSU, inna część - po pewnym czasie, a część nigdy nie będzie mogła zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Nie należy zatem przeceniać zdobytego komponentu i nadawać mu wartości porównywalnej z dostawą zachodniego sprzętu.
Scenariusz negatywny
Negatywne scenariusze, które obecnie można przeczytać, są jeszcze bardziej oderwane od rzeczywistości niż pozytywne. Mówią o bardzo szybkim spadku obronności Ukrainy i zajęciu ukraińskich terytoriów w niezwykle krótkim czasie. Problem polega jednak na tym, że w większości przypadków scenariusze te uwzględniają zdolności ofensywne rosyjskich sił okupacyjnych na okres luty-marzec 2022 roku, bez uwzględnienia istotnego pogorszenia się tych wskaźników na dzień dzisiejszy.
W wojnie z Ukrainą Rosja utraciła swój potencjał ofensywny. Jeśli w 2022 roku wojska rosyjskie atakowały Kijów z terytorium Białorusi przez obwody czernihowskie, sumskie i kijowskie grupą 40 tys żołnierzy i udało im się dotrzeć do stolicy Ukrainy, to teraz ponad 40-tysięczna grupa próbuje otoczyć małe miasteczko Awdijiwka przez drugi miesiąc, do którego z linii frontu trzeba było pokonać od 1,5 do 2,5 km.
Biorąc pod uwagę spadek skuteczności bojowej wojsk rosyjskich, wskaźniki te nie ulegają i nie ulegną jakościowej poprawie i z pewnością nie pozwolą im przedostać się w głąb terytorium Ukrainy tak szybko, jak prawie dwa lata temu.
Nieco inaczej wygląda zatem bardziej realistyczny scenariusz wydarzeń, jeśli partnerzy przestaną wspierać Ukrainę.
Realistyczny scenariusz
Zanim opiszę bardziej realistyczny scenariusz, zaznaczę, że jest on nierealny. Dlaczego? Ponieważ wsparcie partnerów dla Ukrainy nigdy całkowicie się nie zakończy, mogą wystąpić przejściowe opóźnienia, ale nie całkowite zamrożenie dostaw. Niemniej jednak rozważmy tę opcję. Obecnie wojska rosyjskie w ofensywie wykorzystują głównie komponent piechoty. Wynika to z braku zmechanizowanych komponentów i niedoborów kadrowych wyszkolonych kierowców, artylerzystów, czołgistów... Oznacza to, że jeśli w powyższym scenariuszu mówimy o rosyjskiej ofensywie, to zostanie ona przeprowadzona dokładnie w taki sam sposób, jak walczą aktualnie.
Armia ukraińska, w przypadku braku wsparcia ze strony partnerów, proporcjonalnie zmniejszy liczbę wystrzałów artyleryjskich dziennie z 5-7 tys. do 1 tys. lub mniej. Własna produkcja amunicji będzie w stanie utrzymać ten poziom, ale nie zaspokoi wszystkich potrzeb obronnych artylerii. Dzięki temu wojska rosyjskie, nawet przesycone piechotą i z brakami w innych specjalnościach, będą mogły skuteczniej prowadzić ofensywę.
Warto także zwrócić uwagę na fakt, że przez cały 2023 rok ZSU regularnie otrzymywały od swoich partnerów szereg śmiercionośnej broni, która nie była używana w sposób wyczerpujący zapasy. Mówimy o solidnych dostawach ppk Javelin, przeciwpancernych NLAW i AT-4 i innych, które wypelniają ukraińskie składy. Ponadto kontynuowano produkcję wysoce skutecznego ukraińskiego ppk Stugna-P i pocisków dla niego.
Ale wszystkie te środki zostały wyparte na polu walki przez drony, co stało się przekleństwem dla rosyjskich pojazdów. Niemniej jednak można mówić o wystarczających rezerwach tych środków zgromadzonych przez Ukrainę, zarówno do walki z rosyjskim sprzętem na bliskim, jak i średnim dystansie. Oznacza to, że problemy zmechanizowanego komponentu wojsk rosyjskich, nawet przy spadku koncentracji ognia artyleryjskiego, pozostaną takie same.
Niemniej jednak powstrzymanie ofensywy wojsk rosyjskich będzie znacznie trudniejsze, a potencjał obronny ZSU będzie prawdopodobnie słabnąć. Głównymi bastionami nie będą linie obronne, ale przeszkody naturalne: rzeki, jeziora, obszary z kontrolą systemów sterowania na dominujących wysokościach, lasy, a także osady o zwartej niskiej i wysokiej zabudowie.
Dowództwo rosyjskie będzie w dalszym ciągu dążyło przede wszystkim do dotarcia do granic administracyjnych obwodów ługańskiego i donieckiego, a także do rozwinięcia ofensywy w obwodzie charkowskim i z perspektywą wejścia w obwód dniepropietrowski. Biorąc jednak pod uwagę ograniczone możliwości Rosjan, stopień zaawansowania jej komponentu piechoty i niezmiennie duże straty kadrowe, dostęp do Słowiańska i Kramatorska, a także lewego brzegu rzeki Oskol na linii Liman-Borowe-Kupiańsk, może zająć od sześciu miesięcy do roku aktywnych działań ofensywnych.
Wejście Rosjan na prawy brzeg obwodu chersońskiego w takich warunkach jest mało prawdopodobne, ale pojawi się pytanie o obecność na lewym brzegu jednostek ZSU, które w ostatnim czasie rozbudowały przyczółek wzdłuż wybrzeża. Ten przyczółek zostanie opuszczony.
W obwodzie zaporoskim utracona zostanie strefa kontrolowana w rejonie Rabotino-Werbowe, uzyskana w wyniku ofensywy letniej. Może to zachęcić Rosjan do bardziej aktywnych działań w regionie, a rosyjska grupa żołnierzy „Zaporoże” rozpocznie ofensywę na Orechów i Gulajpole. Nie mają jednak wystarczających środków, aby dotrzeć do samego Zaporoża, biorąc pod uwagę utworzone w regionie linie obronne i granice.
Tak czy inaczej, brak pomocy partnerów międzynarodowych będzie miał wyjątkowo negatywny wpływ na sytuację w strefie działań wojennych i w ciągu roku Ukraina straci szereg terytoriów na wschodzie i południu kraju. Mogłoby to wzmocnić pozycję Rosji na arenie geopolitycznej, a Moskwa na tle natarcia swoich wojsk rozpocznie bezprecedensową kampanię mającą na celu wymuszenie na Ukrainie negocjacji na rosyjskich warunkach.
W rzeczywistości brak pomocy ze strony partnerów pozbawi Ukrainę możliwości generowania sił do działań kontrofensywnych, a obrona będzie mniej niezawodna ze względu na brak pełnego zakresu niezbędnych zdolności. Z kolei ze względu na przewagę piechoty, wojska rosyjskie będą ponosić niezmiennie wysokie straty, co zmusi je do regularnych przegrupowań i uzupełniania oddziałów, co wpłynie także na tempo ich natarcia, co jeśli mówimy o planach zajęcia całego lewego brzegu, może zająć lata.
Ale powtarzam, taki scenariusz jest możliwy tylko przy całkowitym braku pomocy Zachodu i jest to opcja nierealna, o której głównie marzą rosyjscy propagandyści, ale która jest całkowicie niezgodna z interesami państwowymi zarówno Stanów Zjednoczonych, jak i Unii Europejskiej. Niemniej jednak wcześniejsze rozpatrzenie, pozwala Sztabowi Generalnemu Sił Zbrojnych Ukrainy i kierownictwu wojskowo-politycznemu przygotować plan odpowiednich działań na wypadek hipotetycznego kryzysu.
Aleksander Kowalenko, komentator wojskowo-polityczny, dla Minval.az
#ukraina #wojna #rosja
