I Wojna Światowa na Pacyfiku na podstawie różnych źródeł *) część 11
#iwojnaswiatowa #historia #pierwszawojnaswiatowa #1wojnaswiatowa #ciekawostkihistoryczne #Tsingtao
Eskadra Admirała Grafa von Spee w postaci krążowników "Scharnhorst" i "Gneisenau" po ostrzelaniu 22 września 1914 roku Papeete na Tahiti [17°32'23"S 149°34'42"W] oddaliła się w kierunku północno wschodnim i udała się na spotkanie na Markizach i 26 września dołączyła do „Nürnberga” i czterech parowców zaopatrzeniowych w Zatoce Comptroller na wyspie Nuku Hiva [ 8°53'9"S 140° 2'34"W] gdzie marynarze zeszli na ląd.
Markizy nie miały żadnej komunikacji radiowej ani kablowej z zewnętrznym światem. Zarządcą Wysp Markizów był francuski genealog który musiał wykonywać rozkazy wydawane przez Niemców. Niemcy przejęli pieniądze ze skarbców państwowych, a także pobrali towary o wartości 85 000 franków (ok 850 uncji złota) ze składów niemieckiego domu handlowego na wyspie. "Zapłacili" kwitami rekwizycyjnymi do zrealizowania w Hamburgu.
Marynarze mogli się wykąpać na lądzie, zjeść dużo owoców i mięsa kurczaków. Opróżniono zaopatrzenie na statkach "Ahlers" and "Holsatia" które wysłano do Honolulu na Hawajach w celu zakupu ponownego zaopatrzenia i przesłania informacji o dalszych planach eskadry poprzez niemiecki konsulat na wyspie. W tym czasie "Titania" wypłynęła do następnego punktu koncentracji floty który znajdował się w pobliżu Wyspy Wielkanocnej [27° 6'18"S 109°21'4"W]
Eskadra Grafa von Spee (Scharnhorst, Gneisenau, Nürnberg) opuściła Nuku Hivę na Markizach w dniu 2 października 1914 i po 10 dniach, 12 października dotarła do Wyspy Wielkanocnej należącej do Chile które było państwem neutralnym. Tam brytyjski hodowca bydła, który nie wiedział o wybuchu wojny chętnie sprzedał im kilka sztuk bydła.
W chwili wybuchu wojny Eskadra Dalekowschodnia Admirała von Spee składała się z dwóch krążowników pancernych i 3 krążowników lekkich. Krążowniki pancerne jak już pisałem znajdowały się po wizycie w japońskim porcie Nagoya w Ponape na Karolinach (niemieckim protektoracie) [6°52'24"N 158° 9'55"E], lekki krążownik Emden był w bazie Tsingtao w Chinach [36° 3'53"N 120°17'43"E]. Lekki krążownik "Leipzig" był w Mazatlan w Meksyku [23°10'57"N 106°25'16"W], a „Nürnberg” był w drodze z Meksyku do Ponape gdzie 6 sierpnia dołączył do trzonu eskadry. krążownik "Emden" jak już pisałem (patrz #Tsingtao) po koncentracji eskadry na wyspie Pagan [18° 7'51"N 145°46'48"E] w Archipelagu wysp Mariańskich (niemiecki protektorat) udał się na Ocean Indyjski (jeszcze o tym kiedyś napiszę kilka oddzielnych wpisów).
Natomiast "Leipzig" znalazł się w chwili wybuchu wojny we właściwym czasie we właściwym miejscu aby prowadzić działania krążownicze. W tamtym rejonie nie było żadnego porównywalnego z nim okrętu krajów Ententy (Wielka Brytania, Francja, Rosja). Udał się on na północ w pobliże wejścia do zatoki San Francisco zupełnie paraliżując żeglugę statków Ententy w tym rejonie. USA ogłosiły w tym czasie neutralność i ich okręty patrolowały tylko wody terytorialne.
To Eldorado nie trwało jednak długo, bo 23 sierpnia 1914 roku Japonia wypowiedziała wojnę Niemcom i japoński krążownik "Izumo", który w tym czasie również znajdował się w Meksyku zaczął polowanie na "Leipziga". Dlatego ten udał się na południe, najpierw na wyspy Galapagos (17-19 września 1914), a później do Peru gdzie otrzymał informacje o koncentracji eskadry Grafa von Spee w pobliżu Wyspy Wielkanocnej. "Leipzig" dotarł tam 14 października.
Dwa dni wcześniej na miejsce koncentracji dotarł lekki krążownik "Dresden", który w chwili wybuchu wojny znajdował się na Karaibach (ewakuował z objętego rewolucja Meksyku prezydenta Victoriano Huerta). Stamtąd skierował się na Południowy Atlantyk (wybrzeże Brazylii i Argentyny), by 4 września opłynąć Przylądek Horn i udać się do Chile. Tam dowiedział się o koncentracji floty Admirała von Spee i 12 października pojawił się w pobliżu Wyspy Wielkanocnej.
Wyspa Wielkanocna nie ma naturalnych portów (brak zatok) więc załadunek węgla ze statków odbywał się w trudnych warunkach przy wysokiej fali, dlatego cała flota popłynęła w kierunku wyspy Mas A Afuera [ 33°41'43"S 80°47'26"W] znanej jako wyspa Robinsona Crusoe. Tam 26 października załadowano węgiel ze statków zaopatrzeniowych na krążowniki i skierowano się do wybrzeży Chile w rejon Valparaiso [33° 2'7"S 71°36'57"W] aby prowadzić działania przeciwko statkom handlowym Ententy.
* do wpisu wykorzystano fragmenty z poniższych książek i artykułów
Timothy D. Saxon Anglo-Japanese Naval Cooperation, 1914-1918
THOMAS G. FROTHINGHAM The Naval History of the World War OFFENSIVE OPERATIONS 1914-1915
Kirchhoff Maximillian Reichsgraf von Spee - Der Sieger von Coronel
Georges Lacour-Gayet Un épisode de la guerre navale. La défense de Papeete (22 septembre 1914)
