Fajansowa dyplomacja. Jak ceramika z Włocławka stała się narzędziem polityki kulturalnej PRL? - Serwis Naukowy UW

Czy ceramika może być narzędziem dyplomacji? W PRL ręcznie malowane naczynia z Włocławka stały się nie tylko ozdobą kuchni, lecz wspierały także relacje międzynarodowe. Badaczka z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW pokazuje, jak „Fajans” z Polski trafiał na wystawy w Jugosławii i Czechosłowacji, stając się cichym ambasadorem ówczesnych polskich, socjalistycznych wartości.

Produkowana od XIX wieku włocławska ceramika po drugiej wojnie światowej zyskała nowe życie jako element kultury socjalistycznej. W latach 70. i 80. przestała być jedynie rękodziełem i dekoracją kuchenną, a stała się także przedmiotem eksportu kulturalnego – symbolem robotniczo-chłopskiej kreatywności i przykładem „ludowej” estetyki dostosowanej do potrzeb ówczesnego państwa.

Włocławski fajans był tworzony głównie przez kobiety – malarki i projektantki, które niekiedy pozostawały anonimowe. Artystki tworzyły wzory w ramach zespołu. Nie wszystkie prace były sygnowane indywidualnie – produkty wychodziły pod marką fabryki, a niektóre z nich pod nazwiskiem twórczyni. W PRL bardzo często anonimizowano pracę amatorskich artystów w dziedzinie sztuki użytkowej – ważniejszy był kolektyw, „wspólny wysiłek klasy pracującej”, a nie indywidualność. Na spodzie wyrobów zazwyczaj widniało logo lub pieczęć zakładów fajansu we Włocławku, czasami oznaczenie serii albo partii produkcyjnej. Bardzo rzadko można spotkać się z inicjałami malarki – ale to były wyjątki, nie reguła. [...]

#historia #historiapolski #sztuka #xxwiek #ceramika #fajans #wloclawek #prl #uniwersytetwarszawski