Dowódca Compagnie d'ordonnance (Francja, poł. XV wieku). Chorąży niesie znak Pierre de Brézé.
Art. A. Kurkin.
Compagnie d'ordonnance (czytać: kompani dordenons) - Kompanie [u]Stanowione, tak by to można spróbować przetłumaczyć.
Zostały utworzone aktem wydanym przez króla Francji Karola VII w 1445 roku i były pierwszą w Europie Zachodniej stałą armią od czasów rzymskich.
Początkowo liczyły 1500 do 1800 kopii. Za Ludwika XI ich stan podniesiono do 3000 kopii. Kopia liczyła 6 ludzi w tym 4 żołnierzy - wszyscy poruszali się konno. Rycerz i giermek uzbrojeni byli wedle norm obowiązujących ciężką jazdę. Dwóch "łuczników" poruszało się konno, ale walczyło pieszo. Szybko jednak oni też zaczęli walczyć konno, przekształcając się w ten sposób w jazdę, uzbrojoną jednak nieco lżej od dowódcy kopii (rycerza) i jego zastępcy (giermka). Nie rzadko byli jednak spieszani i wyłącznie wtedy używali do walki łuk lub kuszę.
Obsługę kopii stanowiło dwóch pachołków, jeden obsługiwał rycerza i giermka, a drugi obu łuczników.
Pachołkowie- z reguły kilkunastoletni chłopcy nie byli uważani za żołnierzy i nie brali z reguły udziału w walce, choć czasami wykorzystywano ich do działań zwiadowczych, czy zbierania strzał podczas walki.
Wszyscy byli opłacani i żywieni na koszt króla, więc w okresie pokoju nie byli zmartwieniem dla mieszkańców okolic, w których stacjonowali.
Byli rozlokowani w garnizonach na terenie całej Francji. Np. w latach 1445- 46 w Poitiers stacjonowały trzy kompanie w sile odpowiednio 30, 50 i 100 kopii każda. Kampanie przedstawiały znaczną siłę, były dobrze wyszkolone i zdyscyplinowane. Zorganizowaną w ten sposób ciężkozbrojną jazdę francuską uważano wówczas powszechnie za najlepszą w Europie.
Dodać trzeba że próba ustanowienia tak samo sprawnej piechoty w postaci Franc-archer (tzw. wolnych łuczników), zakończyła się kompletnym fiaskiem. Oddziały te z różnych przyczyn, były słabo zdyscyplinowane i o niskiej wartości bojowej. Stali się na długo we francuskiej satyrze synonimem próżniactwa i tchórzostwa. Po ich kompromitacji w bitwie pod Guinegatte w 1479 roku zostali rozwiązani.
W 1480 roku na wzór ciężkiej piechoty szwajcarskiej (Bandes suisses)- która pozostanie jeszcze przez lata wyborową siłą pieszą królów Francji, zostają utworzone Bandes françaises. Ten typ piechoty powstał wcześniej niż niemiecka kopia piechoty szwajcarskiej- czyli Landsknechci utworzenie przez cesarza Maksymiliana w 1487 roku.
Źródło: Jacques Nicolas
#roznoscidziwnosci #ciekawostki #historia
