Tego dnia w Rzymie

3 lutego

• 382 n.e. - cesarz wschodniej części Imperium Rzymskiego Teodozjusz I Wielki osiedlił w Tracji Gotów jako sprzymierzeńców Rzymu (foederati). Goci osiedlili się nad dolnym Dunajem, otrzymali szeroką autonomię, ale byli zobowiązani dostarczać cesarstwu żołnierzy, choć tylko oddziałów posiłkowych, walczących pod niezależnym, gockim, dowództwem. Warunki te, dla wielu Rzymian skandaliczne, pozwoliły uspokoić sytuację na granicy i odbudować armię cesarską na Wschodzie. Teodozjusz zyskał wśród barbarzyńców duży autorytet, co sprawiło, że dotrzymywali zobowiązań do jego śmierci.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Marek Licyniusz Krassus (Marcus Licinius Crassus, 114 - 53 p.n.e.) - rzymski polityk i dowódca:

"[...] nikt nie jest dość bogaty, kto ze swego mienia nie jest w stanie utrzymać całego wojska"

• źródło: Plutarch, Krassus, 2

https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Zdobycie Wejów w 396 roku p.n.e.

Zgodnie z przekazem antycznych źródeł zdobycie Wejów przez Rzym w roku 396 p.n.e. było ważnym wydarzeniem dla społeczności rzymskiej. Weje znajdowały się zaledwie 16 km na północ od "Wiecznego Miasta" i stanowiły realne zagrożenie w regionie.
Weje były mniejszym miastem w porównaniu z Rzymem, jednak z pewnością rywalizowały z nim o dominację w regionie. Rzymscy pisarze stworzyli wokół tej wojny wiele mitów, co pozwala nam niekiedy porównywać oblężenie etruskich Wejów do legendarnego oblężenia Troi.
Wojna pomiędzy Wejami i Rzymem wybuchła w 406 roku p.n.e., kiedy to Rzym wypowiedział wojnę etruskiemu miastu. W związku z tym, że ośrodek znajdował się w trudno dostępnym miejscu i był dobrze ufortyfikowany, oblężenie Rzymian trwało lata. W 401 roku p.n.e. długa wojna było szeroko krytykowana, co wyniosło Marka Furiusza Kamillusa - zdolnego żołnierza - do funkcji dowódczych. Kamillus głównie prowadził walki z sojusznikami Wejów. Warto nadmienić, że według Tytusa Liwiusza w trakcie oblężenia, rzymscy żołnierze mieli otrzymywać wynagrodzenie z budżetu państwa.
Finalnie, w 396 roku p.n.e. Kamillusa mianowano dyktatorem, co wynikało z przybierającej zły obrót wojny. Walki trwały już 10 lat, a oblężenie nie przynosiło rezultatów. Kiedy dyktator przyjechał pod Weje okazało się, że woda w pobliskim Jeziorze Albańskim zaczęła się nienaturalnie podnosić. Zarówno miejscowi wróżbici, jak i słynna Pytia z Delf dali jedną odpowiedź na pytanie dyktatora, co to oznacza – Rzymianie nie zdobędą Wejów póki nie sprawią, że woda w jeziorze opadnie. Wódz nakazał więc zbudować kanały, którymi spuszczono wodę i rozlano ją po polach.
Następny szturm na miasto przyniósł zwycięstwo – ludzie Kamillusa dostali się za mury wykonanym potajemnie podkopem. Podkop tak obliczono, że jego wyjście przypadło na sam rynek miasta. Rzymski dowódca w podzięce bogom urządził Wielkie Igrzyska (Ludi Magni) i zbudował w Rzymie świątynię Mater Matuta (staroitalskiej bogini płodności).
Jak podają źródła rzymskie z Wejów uprowadzano wszystkich mieszkańców, których wzięto w niewolę, ich majątek zagrabiono, a miasto zniszczono doszczętnie. Z Wejów zabrano też posąg Junony Królowej (Iuno Regina) i wzniesiono dla niej świątynię w Rzymie. Junona była patronką Wejów i przed atakiem Kamillus zgodnie ze zwyczajem odmówił specjalną modlitwę – evocatio, czyli wezwanie opiekuńczego bóstwa miasta do jego opuszczenia w zamian za nową siedzibę na Kapitolu.
Najważniejszym aspektem zdobycia Wejów był podział podbitej ziemi na działki (około 1,75 ha) i przyznanie ich wraz z pełnoprawnym obywatelstwem ubogim chłopom, do tej pory pracującym na ziemi bogatych właścicieli. Zwiększenie liczby obywateli spowodowało wzrost liczebności armii. Kamillus odbył triumf, jednak jego popularności zaszkodziło nieco przeznaczenie dużej części łupów na dar dla wyroczni w Delfach. Wróżbici uznali, że bogowie byli źli za brak ofiar na ich cześć.W czasie triumfu jako pierwszy w historii Kamillus jechał rydwanem zaprzężonym w cztery białe konie, a zwycięstwo nad Wejami świętowano cztery dni.
Warto zaznaczyć, że przekazy antyczne o całkowitym zniszczeniu miasta (jak np. Propercjusza) wydają się nie być prawdą. Mary Beard przekazuje, że prace wykopaliskowe prowadzone na miejscu dawnego miasta Etrusków dowodzą, że miejscowe sanktuaria wciąż działały po porażce z Rzymem, a miasto było zamieszkane. Podbicie Wejów pozwoliło Rzymowi powiększyć swoje terytorium o mniej więcej 60%.**

**https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/zdobycie-wejow-w-396-roku-p-n-e/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

**Rzymski portret Aleksandra Sewera

Rzymski portret Aleksandra Sewera, nazywanego także Aleksjanem Bassianusem (Alexianus Bassianus), który był ostatnim cesarzem z rodu Sewerów. Na tronie Rzymu zastąpił swojego kuzyna Heliogabala, który zginął w wyniku spisku. Panowanie Aleksandra Sewera wyznacza nowy okres w dziejach Rzymu - kryzys III wieku - niemal 50 lat wojen domowych, inwazji i upadek gospodarki. Został zamordowany przez własnych zbuntowanych żołnierzy w 235 roku n.e.
Rzeźba znajduje się na wystawie w The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku.

**https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymski-portret-aleksandra-sewera/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

31 stycznia

• 36 p.n.e. - urodziła się Antonia Młodsza. Była ulubioną siostrzenicą pierwszego cesarza rzymskiego, Oktawiana Augusta, powszechnie podziwianą za swoje cnoty i urodę. W 16 roku p.n.e. poślubiła Druzusa Starszego, z którym miała synów Germanika i Klaudiusza. Ponadto była babką Kaliguli i prababką Nerona. Była przykładem kobiety, która w okresie pryncypatu zajmowała równie prominentną i wpływową pozycję jak mężczyźni.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Marek Aureliusz (Marcus Aurelius Antoninus, 121 - 180 n.e.) - cesarz w latach 161 - 180 n.e.:

"Śmierć - to ustanie wrażeń zmysłowych i ulegania popędom, i pracy umysłowej, i służby dla ciał"

• źródło: Marek Aureliusz, Rozmyślania, 6.28

https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Egzarchat Afrykański

Egzarchat Afrykański, zwany również Kartagińskim, był regionem administracyjnym w Imperium Bizantyńskim obejmującym Mauretanię, Numidię, Afrykę Prokonsularną, Sardynię, Korsykę, Baleary i część południowego wybrzeża dzisiejszej Hiszpanii założonym przez cesarza Maurycjusza około roku 590.

Stolicą Egzarchatu była Kartagina. Na jego czele stał egzarcha, łączący funkcje cywilne i wojskowe, odpowiednio prefekta pretorianów i magistra militium. Tereny obejmowane przez egzarchat zostały odzyskane przez generała Belizariusza w wojnie z Wandalami (533), ale wobec dużych odległości i ciągłych problemów logistycznych w kolejnych latach często były zostawiane same sobie.

Wzorując się na reformach Justyniana I, który rozpoczął łączenie funkcji cywilnych i wojskowych urzędników w szczególnie narażonych i kłopotliwych prowincjach, Maurycjusz stworzył urząd egzarchy i utworzył dwa egzarchaty (drugi na terenie części Półwyspu Apenińskiego ze stolicą w Rawennie).

Herakliusz Starszy, drugi egzarcha Afryki, był ojcem cesarza Herakliusza, pierwszego używającego tytułu basileus. Kilkadziesiąt lat później kolejny egzarcha, Grzegorz Patrycjusz, ogłosił oderwanie od cesarstwa, ale szybko poniósł klęskę z rąk Arabów pod Sufetulą. Oba te wydarzenia przyspieszyły upadek egzarchatu, który ostatecznie nastąpił na początku VIII wieku wraz z arabskim podbojem Septem (dzisiejszej Ceuty). Za ironię losu można uznać fakt, iż większość obrońców rzymskiej Kartaginy, która upadłą w roku 698, była Wizygotami, przysłanymi z Hiszpanii przez ich władcę obawiającego się najazdu Arabów.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/egzarchat-afrykanski/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Pośmiertne maski Rzymian

Arystokratyczne familie przechowywały w atrium, w swoich domach pośmiertne maski swoich przodków, które m.in noszono w czasie pogrzebów. W 78 roku p.n.e. w czasie pogrzebu Sulli, podobno w marszu i uroczystości pogrzebowej brało udział około sześć tysięcy takich masek. Podobnie miało być w czasie pogrzebu Marka Klaudiusza Marcellusa, w 23 roku p.n.e.

Maski pośmiertne Rzymian (imagines maiorum) były robione z wosku pszczelego - bardzo drogiej substancji w tamtych czasach. Wosk nie mógł przetrwać do naszych czasów, stąd też nie dysponujemy żadnymi egzemplarzami. Naukowcom udało się jednak tą samą metodą, którą stosowali Rzymianie stworzyć swoje własne podobizny.

Maski pośmiertne zakładali aktorzy, profesjonalni żałobnicy lub członkowie rodziny, którzy szli w kondukcie żałobnym. Następnie maski zachowywano i trzymano w szafeczce w atrium, obok ołtarzy domowych. Zwyczaj ten występował w rodzinach patrycjuszowskich chcących w ten sposób podkreślić znaczenie swojego rodu i zachować pamięć o wielkich przodkach. Maski woskowe były często potem uwieczniane w marmurze, aby nie uległy zniszczeniu. Kolekcja masek świadczyła o starożytności rodu.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/posmiertne-maski-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

KONKURS: Orły imperium. Tom 23

Do wygrania 3 egzemplarze książki „Orły imperium. Tom 23”. Pozycja to kolejna część popularnej powieści historycznej, której akcja toczy się w czasie rewolty Boudiki w Brytanii. Książka jest nagrodą w konkursie, którego organizatorem jest IMPERIUM ROMANUM. Co trzeba zrobić, aby móc się cieszyć z nagrody?

Aby wziąć udział w konkursie, należy w terminie do 11 lutego 2026 r.:

+ napisać ciekawostkę dotyczącą świata antycznych Rzymian lub w jakiś sposób powiązaną z rzymską historią. Trzy najciekawsze teksty zostaną nagrodzone książkami, a ich prace zostaną opublikowane na stronie IMPERIUM ROMANUM.

Teksty, wraz z imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania uczestnika (przesłane dane zostaną wykorzystane jedynie w wypadku wygranej w konkursie – przekażę je wtedy sponsorowi, by mógł przesłać nagrody, a same imiona i nazwiska zwycięzców opublikuję), należy wysłać zgłoszenie na adres: [email protected], umieszczając w tytule maila: „Orły imperium. Tom 23”. Praca musi spełniać wymogi edytorskie.

Wśród uczestników, którzy nadeślą najciekawsze prace, wybrane zostaną zgodnie z regulaminem

+ 3 egzemplarze książki „Orły imperium. Tom 23” autorstwa Simona Scarrowa

Fundatorem nagród jest Wydawnictwo Publicat -> https://publicat.pl/

https://imperiumromanum.pl/konkurs/konkurs-orly-imperium-tom-23/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu #ksiazki

Złota myśl Rzymian na dziś

Marek Porcjusz Katon Starszy (Marcus Porcius Cato, 234 - 149 p.n.e.) - mówca, polityk, pisarz:

"Polibiusz jak Odyseusz chce dostać się z powrotem do jaskini Cyklopa, bo zostawił tam swój kapelusz i pas"

• opis: ironiczne słowa Katona na kwestię zwrotu posiadłości achajskich zakładników w Achai.

• źródło: Plutarch, Katon Starszy, 9

https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Kopia popiersia Tyberiusza Grakchusa

Kopia popiersia rzymskiego polityka Tyberiusza Grakchusa. Obiekt pochodzi z roku 1990.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/kopia-popiersia-tyberiusza-grakchusa/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Sosna była drzewem świętym

Sosna pinia (Pinus pinea) była na Półwyspie Apenińskim drzewem świętym od czasów wojen punickich (czyli grubo przed nadejściem naszej ery). Będąca częstym elementem krajobrazu była symbolem wieczności.

Symbolizowała nieśmiertelność, a jej piękne gałązki najchętniej wykorzystywano w grudniu, w czasie kolejnych świąt, zwanych Saturnaliami, kiedy to dekorowano nimi domostwa. Co więcej, sosny były dekorowane specjalnymi dekoracjami oscilla oraz sigillaria - małe gliniane lalki.

Od III wieku p.n.e., dnia 22 marca, wyznawcy bogini Kybele ścinali sosnę i zanosili ją do świątyni Attis, który gdy zmarł miał zostać zamieniony w sosnę (za sprawą Zeusa/Jowisza). Sosna była także świętym/wiecznym drzewem w kulcie Mitry oraz innych religiach i państwach. Szczególną symboliką otaczano szyszki, które były symbolem płodności, wieczności oraz łaskawości. Często stosowano ten symbol jako sposób zbliżenia się z bogami i proszenia o ich dobroć.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/sosna-byla-drzewem-swietym/

#imperiumromanum #rzym #ciekawostki #antycznyrzym #historia #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #ancientrome #rzym #venividivici

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Złoty naszyjnik z medalionem przedstawiającym boginię

Złoty naszyjnik z medalionem przedstawiającym boginię to przykład biżuterii z czasów, gdy Egipt znajdował się pod panowaniem rzymskim (30 p.n.e. - 300 n.e.). Ten wyjątkowy obiekt łączy w sobie kunszt jubilerski, symbolikę religijną oraz wielokulturową tożsamość epoki.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/zloty-naszyjnik-z-medalionem-przedstawiajacym-boginie/ ‎

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

6 stycznia

• 361 n.e. - Julian Apostata wziął udział w święcie Epifanii, by zjednać sobie chrześcijan. Wiosną wyruszył za Ren przeciw Alamanom i podstępem schwytał ich wodza Wadomara.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Seneka Młodszy (Lucius Annaeus Seneca, 3 - 65 n.e.) - retor, poeta, filozof:

"Codziennie umieramy, codziennie bowiem uszczupla się jakaś część życia"

• łacina: [Cotidie morimur, cotidie enim demitur aliqua pars vitae]

• źródło: Seneka Młodszy, Epistulae morales ad Lucilium, III.24.20

https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Piękna mozaika w Villa Romana del Casale

Rzymska mozaika podłogowa w cubiculum (sypialni) w Villa Romana del Casale na Sycylii. Willa znana jest z przepięknych i ozdobnych mozaik. Łącznie mozaiki zdobią ponad 3 tysiące metrów kw. podłoża.

Ta letnia rezydencja powstała w ok. III wieku n.e. i wyróżniała się prawdziwym przepychem. Liczyła około 50 pokoi, łaźnie, sale do ćwiczeń, duży perystyl. Naukowcy sądzą, że dom należał do wysoko usytuowanego Rzymianina, zapewne senatora lub członka rodziny cesarskiej.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/piekna-mozaika-villa-romana-del-casale/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Głowa herosa Herkulesa z Tivoli

Głowa z rzymskiego posągu herosa Herkulesa. Obiekt datowany jest na II wiek n.e. i pochodzi z willi cesarza Hadriana w Tivoli (Włochy).

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/glowa-herosa-herkulesa-tivoli/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Marek Aureliusz na koniu

Monumentalna sylwetka Marka Aureliusza, ukazanego na koniu, przywołuje ideał władcy-filozofa: opanowanie, godność i wewnętrzną siłę. Obiekt znajduje się w Muzeum Frederica Marèsa w Barcelonie.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/marek-aureliusz-na-koniu/ ‎

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

4 stycznia

• 46 p.n.e. - miała miejsce bitwa pod Ruspiną w prowincji Africa. Stronnictwa, które brały udział w wojnie to optymaci pod dowództwem Tytusa Labienusa i popularzy pod dowództwem Juliusza Cezara. Była to jedna z ostatnich wielkich przegranych Cezara, w której to jego wojska zostały w znacznej części wybite. W pewnym momencie bitwy cezarianie zostali niebezpiecznie okrążeni, na widok czego, jak wspominają źródła, jeden z chorążych zaczął uciekać. Cezar miał podobno chwycić żołnierza, odwrócić i powiedzieć: "Tam jest wróg!". Cezar utracił w bitwie 1/3 swoich wojsk i zmuszony został do wycofania się. Mimo strat, Cezar zdołał potem, w bitwie o Tapsus, pokonać wojska optymatów.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

"Kto wszędzie przebywa, ten nigdzie nie przebywa"

• łacina: [Nusquam est, qui ubique est]

• źródło: Seneka Młodszy, Epistulae morales ad Lucilium, II.2

https://www.imperiumromanum.edu.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/