Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Popiersie Faustyny Starszej z roku ok. 138-141 n.e. Obiekt został umieszczony we współczesnym popiersiu z alabastru. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Faustyna była żoną cesarza Antoninusa Piusa (panował w latach 138-161 n.e.). Kobieta była niezwykle szanowana przez swojego męża; dowodem na to jest fakt, że senat uznał ją za bóstwo, a na Forum Romanum wzniesiono Świątynię Faustyny.
Portret – w formie tondo – ukazujący Trajana jako już starszego mężczyznę, na którym odcisnęły swoje ślady: czas i stres. Obiekt datowany jest na 117 rok n.e.; niedługo przed jego śmiercią. Obecnie artefakt znajduje się w Muzeum Cywilizacji Anatolijskich w Ankarze (Turcja).
Trajan przez większość swoich rządów (98-117 n.e.) podróżował po Imperium i osobiście dowodził kampaniami wojskowymi (m.in. przeciwko Partom). Antyczne źródła są bardzo przychylne cesarzowi. Przykładowo Pliniusz Młodszy ukazuje Trajana jako władcę mądrego i sprawiedliwego; w podobnym tonie wypowiada się Kasjusz Dion, który uważał go za uczciwego i szanowanego.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Rzymska rzeźba ukazująca Lizymacha, jednego z wodzów Aleksandra Wielkiego. Obiekt datowany na II wiek p.n.e. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu. Jest to kopia greckiego oryginału.
Do naszych czasów zachowała się jedynie jedna przemowa cesarza do żołnierzy (tzw. adlocutio). Jej autorem jest cesarz Hadrian, który wygłosił ją latem 128 roku n.e. w Lambaesis, w obecnej Algierii.
W tym czasie przebywał on w obozie legio III Augusta, gdzie wygłosił różne mowy do kolejnych oddziałów rzymskich. Jedną z nich skierował do oddziału jazdy – ala I Pannoniorum – komplementując żołnierzy:
Zrobiliście wszystko zgodnie z założeniami. Wypełniliście plac szkoleniowy swoimi okręgami, rzuciliście włócznie nie niezgrabnie, pomimo krótkich i sztywnych włóczni. Kilku z was zręcznie rzucało włóczniami. Wasze naskakiwanie na konie było wczoraj żywe i zwinne.
Mowa została wyryta w kamieniu (na narożnych filarach platformy widokowej) i umieszczona pośrodku pola szkoleniowo-paradnego – dwa kilometry na zachód od głównego fortu.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Tego dnia, obchodzono Luperkalia , które było świętem ku czci bóstwa Fauna lub pierwotnie staroitalskiego boga pasterzy Luperkusa, który chronił ich stada przed wilkami. Święto ustanowić miał mitologiczny Ewander. Dużą rolę podczas Luperkaliów odgrywał kult wspomnianego Fauna – rzymskiego bóstwa, pół człowieka, pół kozła. Ze świętem związana była rzymska legenda o Faustulusie, pasterzu, który miał znaleźć bliźniaków (Romulusa i Remusa) w wilczym legowisku i zabrać do swojego domu, gdzie mieli zostać wychowani przez jego żonę, Akkę Laurentię. Święto obchodzono w jaskini Lupercal na Palatynie, gdzie według wierzeń legendarni założyciele Rzymu, bliźniacy Romulus i Remus, byli karmieni przez wilczycę. Następnie składano ofiary z dwóch kozłów i psa, a kapłani nazywani Luperkami, ubrani tylko w skórę świeżo zabitego kozła, obiegali wzgórze Palatynu i uderzali przechodniów rzemieniami (februa) ze skór zwierząt ofiarnych. Szczególnie chętnie uderzeniom poddawały się bezdzietne kobiety, co miało gwarantować płodność, a innym napotkanym – oczyszczenie od zmazy i skazy minionego roku. Praktyki luperków wprowadzać miały do organizmu ludzkiego nowy pierwiastek wzmacniający siły życiowe i twórcze. Luperkalia stanowią prawdopodobnie pierwowzór dzisiejszych Walentynek.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Na widoczny na zdjęciu nagrobek natknąłem się w muzeum Fitzwilliam w Cambridge. Pełny łaciński tekst brzmi: D(is) M(anibus) / T(ito) Fl(avio) Vero Aug(usti) / lib(erto) tab(ulario) rat(ionis) / aquarior(um) co(n)/iugi bene me/renti Octa/via Thetis fecit.
Jest to tablica nagrobna byłego niewolnika o imieniu Titus Flavius Verus, który po uzyskaniu wolności pełnił rolę administracyjną. Została wykonana na zlecenie żony o imieniu Octavia Thetis.
Od razu przykuł moją uwagę niecodzienny kształt liter M, N i A. Kreski ukośne, zamiast łączyć się na swoich końcach u góry, są połączone poprzez rozpoczęcie lewej odnogi od środka prawej. W przypadku litery A, kreska pozioma jest również skierowana od prawej strony w lewy dół. Można też zauważyć, że litery F oraz L są zaokrąglone.
Jest to przykład kursywy rzymskiej, alfabetu pisanego i używanego od czasów późnej republiki (I wiek p.n.e.). Starsza kursywa rzymska była używana do III wieku n.e. i została zastąpiona przez młodszą kursywę rzymską, którą używano do VII wieku n.e. i wpłynęła na powstanie pism średniowiecznych na terenach dawnego imperium, w tym małych liter które używamy w naszych czasach.
To potoczne pismo było używane głównie przy zapisie odręcznym i było stosowane przez wszystkie warstwy społeczne : od rachunków kupieckich, przez naukę łaciny w szkołach, aż do rozkazów wydawanych przez cesarzy. Nie było to jednak pismo ustandaryzowane i powyższe przykłady liter mogły różnić się od siebie, zależnie od charakteru pisma autora.
Od razu można zobaczyć, że zapis odręczny wymaga dużej uwagi aby móc go odszyfrować. Dogłębnej analizy kursywy rzymskiej podjął się m. in. Henry Bartlett Van Hoesen, który w 1915 roku na potrzeby pracy doktorskiej wydał książkę Roman Cursive Writing.
Jeżeli zainteresuje kogoś jak nasz alfabet ewoluował przez wieki, polecam książkę Zarys Dziejów Pisma Łacińskiego autorstwa Aleksandra Gieysztora (rok wydania 1973), która opisuje jak ukształtował się alfabet łaciński , jakie miał formy oraz jak zmieniał się na przestrzeni dziejów, aż do czasów nowożytnych.
Katakumby św. Pawła są to podziemne komory grzebalne z czasów rzymskich w mieście Rabat (antyczne miasto Melite), w środkowej Malcie. Poza tymi katakumbami wyróżniamy także katakumby św. Agaty i Katalda.
W sumie kompleks grobów podziemnych św. Agaty i św. Pawła liczy 30 hypogeów, z czego aż 20 jest dostępnych dla zwiedzających. Same katakumby św. Pawła obejmują obszar ponad 10 tysięcy m kw. na ziemi i 7 tysięcy m kw. pod ziemią.
Czemu katakumby zajmowały aż tak duży obszar? Wynika to zapewne z faktu, że przestrzeni na Malcie jest niewiele oraz, że korzystać z komór grobowych mogli wszyscy. W katakumbach chowano zarówno chrześcijan (którzy notabene pojawili się na wyspie dopiero w IV wieku n.e.), jak i Żydów czy Rzymian; kobiety, mężczyzn i dzieci; biednych i bogatych. W grobach składano urny z prochami po kremacji czy całe ciała. Przy zmarłych często pozostawiono obiekty będące częścią ubrania, istotne dla zmarłego lub sugerujące np. jego zawód. Wiele obiektów wystawiono na widok publiczny.
Większość katakumb tego kompleksu znana już była naukowcom w połowie XVII wieku. Dopiero jednak w 1894 roku archeolog Antonio Annetto Caruana rozpoczął gruntowny proces poznawania i udostępniania kolejnych komór. Od tego czasu kolejne katakumby były otwierane dla turystów.
Jak twierdzą archeolodzy, zanim powstały katakumby około VI wieku p.n.e., posiadający swoje wpływy na Malcie Fenicjanie, wykuwali bloki kamienia, wykorzystywane jako materiał budulcowy. Stopniowo (ok. IV-III wieku p.n.e.) lokalna ludność zaczęła wykorzystywać puste przestrzenie po kamieniach jako groby dla zmarłych, co też było kontynuowane za Rzymian (od 218 p.n.e.). Zarówno Punijczycy jak i Rzymianie grzebali zmarłych poza murami miasta.
Pierwotnie wykuwano główną komorę, do której schodziło się pionowo, od której odchodziły dwie osobny komory grzebalne. Z czasem mniejsze przestrzenie były przekuwane w większe katakumby, w których poza rodzinami składować zaczęto większe ilości osób. Przyjmuje się, że katakumby wykorzystywane były aż do VIII wieku n.e., kiedy wyspę podbili muzułmanie.
Co ciekawe, katakumby św. Pawła wyróżniają się spośród innych tego typu obiektów na świecie tym, że zachował się w środku m.in. kamienny stół, na którym miały miejsce agapy – uczty wczesnych chrześcijan, zapewne organizowane dla uczczenia zmarłych. Co ciekawe, w katakumbach turyści mogą także zobaczyć unikalne groby z „baldachimem” – wyrzeźbione w charakterystyczny sposób w kamieniu.
Na ścianach katakumb dostrzec można także ilustracje oraz napisy w kolorze czerwonym.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Możliwe, że zwyczaje związane z obchodzeniem Walentynek nawiązują do starożytnego święta rzymskiego, zwanego Luperkaliami, obchodzonego 15 lutego ku czci bożka Fauna lub pierwotnie staroitalskiego boga pasterzy Luperkusa, który chronił ich stada przed wilkami.
Święto obchodzono w jaskini Lupercal na Palatynie, gdzie według wierzeń legendarni założyciele Rzymu, bliźniacy Romulus i Remus, byli karmieni przez wilczycę. Następnie składano ofiary z dwóch kozłów i psa, a kapłani nazywani Luperkami, ubrani tylko w skórę świeżo zabitego kozła, obiegali wzgórze Palatynu i uderzali przechodniów rzemieniami (februa) ze skór zwierząt ofiarnych. Szczególnie chętnie uderzeniom poddawały się bezdzietne kobiety, co miało gwarantować płodność, a innym napotkanym – oczyszczenie od zmazy i skazy minionego roku.
Sama nazwa pochodzi od św. Walentego. Walenty z wykształcenia był lekarzem, z powołania duchownym. Żył w III wieku n.e. w za panowania cesarza Klaudiusza II Gockiego. Cesarz ten za namową swoich doradców zabronił młodym mężczyznom wchodzić w związki małżeńskie w wieku od 18 do 37 lat. Uważał on, że najlepszymi żołnierzami są legioniści niemający rodzin. Zakaz ten złamał biskup Walenty i błogosławił śluby młodych legionistów. Został za to wtrącony do więzienia, gdzie zakochał się w niewidomej córce swojego strażnika. Legenda mówi, że jego narzeczona pod wpływem tej miłości odzyskała wzrok. Gdy o tym dowiedział się cesarz, kazał zabić Walentego. W przeddzień egzekucji Walenty napisał list do swojej ukochanej, który podpisał: „Od Twojego Walentego”. Egzekucję wykonano 14 lutego 269 n.e.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Tego dnia, 44 p.n.e. – Gajusz Juliusz Cezar został obwołany przez senat Republiki Rzymskiej dyktatorem wieczystym (dictator in perpetuum, na monetach widoczne jako DICT PERPETVO), najwyższym kapłanem, imperatorem i ojcem ojczyzny. Próbowano go obwołać królem Rzymu, ale Cezar odmówił, gdyż funkcja ta od czasów Tarkwiniuszy była przez lud znienawidzona, ponadto Cezar nadal starał się zachowywać pozory republikańskiej legalności. Mimo wszystko Cezar jednak w praktyce był najważniejsza personą Rzymu. Jak się okazało niedługo.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Po usłyszeniu hasła „najdalsza część Imperium rzymskiego” większość z nas pomyśli zapewne o dzikiej Brytanii lub zdobytej na moment przez Trajana Mezopotamii. Jednak współczesne odkrycia pokazały, że prawda może być inna i bardzo zaskakująca. Mowa tu o rzymskim garnizonie na niepozornych arabskich wyspach – ponad 3900 km od samego Rzymu.
Historia zaczyna się po koniec lat 90. XX wieku, kiedy dwójka turystów zwiedzających wyspy Farasan, leżące w granicach Arabii Saudyjskiej, odkryła starożytną inskrypcję zapisaną alfabetem łacińskim. Inskrypcja została zbadana przez ekspertów w 2004 roku. Rozczytanie tekstu nie było łatwe ze względu na erozję, ale ostatecznie otrzymano następujące tłumaczenie:
Dla Imperatora Cezara Tytusa Aeliusza Hadrianusa Antoninusa Augustusa Piusa, Pontifexa Maximusa, w siódmym roku jego władzy trybuńskiej, trzy razy konsula, ojca ojczyzny, w imieniu vexillatio legionu II Traiana Fortis i jego sił pomocniczych, Castricius Aprinus, syn Publiusza, prefekt portu Ferresan i Morza Herkulesa, stworzył i zadedykował ten pomnik.
Ten tekst dostarcza kilku istotnych informacji. Po pierwsze jest w nim wymieniona nazwa „Ferresan” co oznacza, że inskrypcja nie została przywieziona na wyspy w wiekach po upadku Cesarstwa Rzymskiego, lecz faktycznie została tam wykonana. Po drugie, cesarz, którego tytuł zajmuje pół inskrypcji to władca znany powszechnie jako Antoninus Pius , który rządził w latach 138 – 161 n.e. Każdy kolejny cesarz po wstąpieniu na tron otrzymywał władzę trybuńską, a w tekście znajduje się informacja, że został on wykonany w siódmym roku władzy trybuńskiej tego cesarza, a więc mamy datę wykonania – rok 144 n.e. Po trzecie, w tekście znajduje się informacja o vexillatio (specjalnej grupie zadaniowej) oraz siłach pomocniczych Legionu II Traiana Fortis. W tamtym okresie właśnie ten legion stacjonował najbliżej wysp Farasan, a konkretnie w Egipcie. Inskrypcja świadczy o tym, że w tamtym czasie na wyspach znajdował się garnizon rzymski, co prawdopodobnie oznacza, że wyspy Farasan należały do Imperium Rzymskiego. W takim wypadku oznaczałoby to, że jest to najdalej wysunięty punkt Imperium, znajdujący się prawie 4000 km w linii prostej od miasta Rzym . Dla porównania, w podobnej odległości od Rzymu znajduje się chociażby Grenlandia.
Pozostaje więc pytanie po co Rzymianie zapuszczali się tak daleko, na pustynne arabskie wyspy. Znamy odpowiedź. Morze Czerwone było w czasach rzymskich, podobnie jak dzisiaj, ważnym szlakiem komunikacyjnym, łączącym zachód ze wschodem. Jego wybrzeża są jednak pełne raf koralowych i skalistych wysepek, które są widoczne jedynie w dzień przy słonecznej pogodzie. Jedna z takich raf koralowych, rozciągająca się na 500 km długości i określana jako Farasan Bank blokuje dostęp do południowej części półwyspu arabskiego – regionu z którego pochodzi wiele cennych surowców. Dla żeglarzy, którzy chcieli tam dopłynąć istniał jednak bezpieczny tunel wzdłuż wybrzeży, który położony był… na północ od Wysp Farasan. Tak więc kontrola nad wyspami Farasan oznaczała też kontrolę nad tym strategicznym szlakiem handlowym.
Wszystkie Twoje wpisy piorunuje tutaj, plusowałem tam. Nie wszystkie czytam co prawda ale podbijam je piorunami choćby dla powiększenia zasięgu i z podziwem, za to jaką pracę wykonujesz. Na 100% jestem pewien, że to Twoja pasja. Z resztą pisałeś o tym, nie tak dawno, kiedy zmarł jeden z wybitnych, polskich historyków starożytności.
Z ciekawości, historią antycznego Rzymu, czy w ogóle historią, zajmujesz się również zawodowo?
Amerykańska stacja "Starz" planuje kontynuację przygód Spartakusa. Dotychczas wydano cztery części popularnej serii: "Spartakus: Krew i piach", "Spartakus: Bogowie areny", "Spartakus: Zemsta" i "Spartakus: Wojna potępionych". Ponoć tym razem akcja serialu ma skupiać się na wydarzeniach po upadku powstania.
Domus Romana są to pozostałości domu rzymskiego na Malcie na granicy miast Mdina i Rabat (antyczne miasto Melite), w centralnej części wyspy. Obiekt zamieszkany był w okresie I p.n.e. – II wiek n.e.
Ruiny odkryte zostały przypadkiem (w trakcie prac konstrukcyjnych) w roku 1881, a wraz z nimi szereg niesamowitych przedmiotów z czasów rzymskich (np. lampki oliwne, przybory, monety, amfory), posągi, mozaiki czy nagrobki muzułmańskie. Od 1882 roku obszar domu rzymskiego został otwarty dla zwiedzających jako muzeum.
Dom rzymski posiadał – wzorując się na greckim stylu architektonicznym – duży perystyl (wewnętrzny dziedziniec). Zarówno podłogi perystylu jak i pokoje w domu były pięknie udekorowane licznymi mozaikami, wykonanymi dwoma technikami: opus vermiculatum (wykorzystywano bardzo małe kawałki – do 1 mm – kamienia, szkła lub ceramiki, dla ukazania figur i cieni); lub opus tessellatum (wykorzystywano większe kawałki – ok 4 mm – dla ukazania figur geometrycznych lub prostych figur).
Na ścianach natrafiono także na pozostałości po naściennych malowidłach, imitujących kolorowy marmur. Wśród wyjątkowo cennych znalezisk są m.in. rzeźba cesarza Klaudiusza, jego córki Klaudii Antonii oraz duża mozaika podłogowa ukazująca gołębie na fontannie.
Po upadku Rzymu, w XI wieku na terenie domu założono cmentarz muzułmański.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
Tego dnia, 389 p.n.e. – wódz rzymski Marek Furiusz Kamillus odbył potrójny wjazd triumfalny do Rzymu, po tym jak pokonał Wolsków, Ekwów i Etrusków i odbił wszystko, co zagrabili wycofujący się Galowie.
Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/
