Wywilżna karłowata (Drosophila melanogaster), znana także jako muszka owocowa, drozofila karłówka czy octówka, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i rozpowszechnionych owadów na świecie.

Długość ciała 2–3 mm.

Barwa jasnobrunatna do żółtej, z charakterystycznymi czarnymi pasami na odwłoku.

Głowa stosunkowo duża i kulista, żółta, z bardzo dużymi, czerwonymi oczami złożonymi oraz trzema przyoczkami.

Narząd gębowy typu liżącego, przystosowany do zlizania płynnego pokarmu.

Tułów krępy, z trzema parami krótkich odnóży i dwoma parami skrzydeł – jedne błoniaste do latania, drugie zredukowane do przezmianek, które stabilizują lot.

Wywilżna karłowata występuje niemal na całym świecie, z wyjątkiem terenów pustynnych, wysokogórskich i arktycznych.

Pierwotnie zamieszkiwała tropikalne lasy Afryki, dziś jest komensalem człowieka i można ją spotkać w pobliżu drzew owocowych, w sadach, ogrodach, a zimą – w budynkach, gdzie przechowywana jest żywność.

Rozwój potomstwa zależy od temperatury – nie przetrwa w chłodnym klimacie.

Dieta opiera się głównie na drożdżach i mikroorganizmach rozwijających się na fermentujących, gnijących owocach.

Przyciągają ją zapachy fermentujących produktów: owoców, wina, przetworów, dżemów, konfitur, octu.

Muszki owocowe nie interesują się warzywami ani nabiałem, preferują miejsca bogate w cukry i mikroorganizmy rozkładające owoce.

Samica składa do 400 jaj w miękkich, fermentujących owocach.

Z jaj po kilkunastu godzinach wylęgają się larwy, które żerują na owocu przez około 4 dni, następnie przepoczwarczają się i po kolejnych 4 dniach pojawiają się dorosłe osobniki.

Cały cykl życiowy może trwać zaledwie 7–14 dni w sprzyjających warunkach.

Długość życia dorosłego owada to około 30 dni.

Wywilżna karłowata była pierwszym zwierzęciem wysłanym przez człowieka w kosmos (20 lutego 1947).

Jest jednym z najważniejszych organizmów modelowych w biologii i genetyce – 75% znanych ludzkich genów chorobowych ma swój odpowiednik w genomie tej muchy.

Muszka owocowa ma bardzo wydajny mózg jak na swój rozmiar (ok. 100 000 neuronów).

Samce mają najdłuższe komórki spermowe w świecie zwierząt - 1,76 mm (ludzki plemnik około 0,05 mm).

Potrafią wyczuć zapach fermentujących owoców i kwasu octowego z odległości nawet kilometra.

Muszki owocowe są odporne na alkohol – wykorzystują jego obecność do zwalczania pasożytów.

#porannyrobal #muchowki