Wybrane rocznice które wypadają 28 sierpnia.

Nietypowe święta: Dzień Lotnictwa, Dzień Muszki, Światowy Dzień Publicznego Czytania Komiksów

• 475 – Naczelnik wojsk Orestes obalił cesarza zachodniorzymskiego Juliusza Neposa.
  

• 476 – Orestes został zamordowany w Piacenzy przez żołnierzy wodza germańskiego Odoakra.
  

• 1409 – Wielka wojna z zakonem krzyżackim: Krzyżacy i ich zaciężni zdobyli Bydgoszcz wraz z zamkiem.
  

• 1609 - II Dymitriada: nierozstrzygnięta bitwa pod Kalazinem między wspierającą Dymitra Samozwańca II najemną jazdą polsko-litewską pod dowództwem rotmistrza Jana Piotra Sapiehy z okopanymi nad Wołgą wojskami moskiewskimi Michaiła Skopina-Szujskiego i około 300 osobowym oddziałem szwedzkim pod dowództwem Kristera Some.
  

• 1610 – II wojna polsko-rosyjska: po zwycięstwie nad armią rosyjską w bitwie pod Kłuszynem oddziały polskie pod wodzą hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego wkroczyły do Moskwy, gdzie przebywały na Kremlu do roku 1612. Kacapów do dziś o to boli d⁎⁎a.
  

• 1645 – W Toruniu rozpoczął się wspólny zjazd katolików, luteran i kalwinistów pod nazwą Colloquium charitativum (łac. braterska rozmowa).
  

• 1657 – II wojna północna: po dwóch miesiącach oblężenia Poznania przez wojska polskie 1200 Brandenburczyków opuściło miasto, a w ślad za nimi wyruszyły załogi z Kórnika i Kościana (ok. 800 ludzi).
  

• 1789 – Niemiecki astronom William Herschel odkrył Enceladusa, jeden z księżyców Saturna.
  

• 1867 – Stany Zjednoczone anektowały atol Midway na Pacyfiku.
  

• 1879 - Brytyjczycy pojmali ostatniego króla Zulusów.
  

• 1898 – Farmaceuta Caleb Bradham z New Bern w Karolinie Północnej zmienił nazwę stworzonego i sprzedawanego przez siebie Napoju Brada na Pepsi-Cola. Szkoda że ostatnio klasyczna pepsi zeszła na psy.
  

• 1903 – Założono Harley-Davidson Motor Company. Jak by ktoś nie wiedział: robią motocykle.
  

• 1907 – Założono amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem przesyłek i logistyką UPS.
  

• 1910 – Proklamowano Królestwo Czarnogóry.
  

• 1913 – Otwarto Pałac Pokoju w Hadze, gdzie swe siedziby mają m.in. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Stały Trybunał Arbitrażowy.
  

• 1914 - I wojna światowa: zwycięstwo floty brytyjskiej nad niemiecką w bitwie pod Helgolandem.
  

• 1916 – I wojna światowa: Niemcy wypowiedziały wojnę Rumunii, a Włochy Niemcom.
  

• 1919 – Zakończyło się powstanie sejneńskie. Wojska litewskie zostały wyparte z Suwalszczyzny.
  

• 1922 – Na falach nowojorskiej rozgłośni WEAF pojawiła się pierwsza reklama radiowa.
  

• 1924 – W Gruzji wybuchło antysowieckie powstanie sierpniowe. Zostało stłumione przez władze bolszewickie, a jego uczestnicy poddani represjom Armii Czerwonej i Czeka. W ich wyniku zginęło od 7-10 tys. do nawet 20 tys. uczestników i sympatyków walczących o stworzenie niezależnego państwa gruzińskiego.
  

• 1927 – W Spale odbyły się pierwsze ogólnopolskie dożynki pod patronatem prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego.
  

• 1932 – Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura na samolocie RWD-6 wygrali międzynarodowe zawody lotnicze Challenge w Berlinie.
  

• 1936 - III Rzesza rozpoczęła masowe aresztowania świadków Jehowy.
  

• 1937 – Założono Toyota Motor Corporation.
  

• 1938 – W Stoczni Gdyńskiej położono stępkę pod drobnicowiec „Olza” – pierwszy statek pełnomorski zbudowany w II RP.
  

• 1939 – Niemiecki agent i członek mniejszości niemieckiej z Bielska Antoni Guzy dokonał zamachu bombowego na dworcu kolejowym w Tarnowie, w wyniku którego zginęło 20 osób, a 35 zostało rannych.
  

• 1939 - W III Rzeszy wprowadzono bez zapowiedzi reglamentację żywności i benzyny.
  

• 1939 - Prezydent ks. Jozef Tiso ogłosił pod naciskiem niemieckim pełną mobilizację wojsk słowackich.
  

• 1940 - Bitwa o Anglię: miał miejsce pierwszy duży nalot 160 niemieckich bombowców na Liverpool. Powstał 306 Dywizjon Myśliwski „Toruński”
  

• 1941 - Atak Niemiec na ZSRR: podczas ewakuacji Tallinna Sowieci stracili na minach morskich niszczyciele „Jakow Swierdłow”, „Skoryj”, „Kalinin”, „Wołodarskij” i „Artiom” oraz okręty podwodne „S-5” i „Szcz-301”.
  

• 1942 - W chorwackim obozie koncentracyjnym Jasenovac strażnicy urządzili zawody w mordowaniu więźniów. Zwycięzca, Petar Brzica, poderżnął gardła 1360 osobom. Kompletny zanik człowieczeństwa.
  

• 1943 - Po śmierci Borysa III jego 6-letni Symeon II został ogłoszony nowym carem Bułgarii. Faktyczną władzę przejęła Rada Regentów.
  

• 1943 - W Danii rozpoczął się strajk generalny przeciwko okupacji nazistowskiej.
  

• 1944 – 28. dzień powstania warszawskiego: gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych został opanowany przez hitlerowskie oddziały liczące 1600 żołnierzy; pocisk o masie 2 ton kalibru 600 mm z samobieżnego moździerza typu Karl-Gerät trafił w szczytową część budynku Towarzystwa Ubezpieczeniowego „Prudential” i mimo że nie eksplodował bardzo poważnie uszkodził jego konstrukcję (spowodował odchylenie od pionu). Moment trafienia został uwieczniony na fotografii, wykonanej z dachu budynku przy ulicy Kopernika przez Sylwestra Brauna.
  

• 1946 – 18-letnia Danuta Siedzikówna ps. „Inka”, sanitariuszka i łączniczka 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej i jej współtowarzysz z oddziału Feliks Selmanowicz ps. „Zagończyk” zostali zastrzeleni w więzieniu przy ul. Kurkowej w Gdańsku.
  

• 1955 – Dokonano linczu na czternastoletnim czarnoskórym Emmecie Tillu. Brutalność morderstwa oraz uniewinnienie sprawców stało się impulsem do działań ruchu praw obywatelskich, a Till stał się później ikoną ruchu. Jak do tego doszło? Emmet Till urodził się w Chicago, był inteligentny i figlarny, lubił być w centrum uwagi. Chodził do szkoły w której była segregacja (ale o wiele mniej surowa niż na południu USA). 21 sierpnia 1955 w wieku czternastu lat przyjechał do Missisipi by spędzić wakacje na wsi u rodziny. Matka ostrzegła chłopaka że to co tolerowali biali u nich w Chicago, tam może wywołać agresję u południowców. Chłopak zamieszkał u dziadka ciotecznego Mosesa Wrighta, z którym pracował przy zbiorze bawełny. 24 sierpnia po skończonej pracy w polu wybrał się z kuzynami i lokalnymi chłopcami w okolice sklepu. Ci podkusili go, by porozmawiał z białą ekspedientką, żoną właściciela. Till kupił w sklepie gumę za dwa centy, a gdy wychodził miał zagwizdać i powiedzieć "Bye baby" (do zobaczenia, kochana). W sklepie oprócz niego i ekspedientki nikogo nie było, więc czy to prawda tego nie wiemy. Nad ranem 28 sierpnia do domu Wrighta wtargnął mąż ekspedientki Roy Bryant z przyrodnim bratem J.W. Milamem. Wyciągnęli Tilla z łóżka celując z broni i wywlekli go na zewnątrz.Brutalnie go skatowali zniekształcając jego ciało i wykłuli mu oko. Następnie zabrali go nad rzekę Tallahatchie gdzie zabili go strzałem w głowę i wrzucili do rzeki. Wright natychmiast zgłosił porwanie na policję. Trzy dni później znaleziono ciało Tilla w rzece. Było tak zmasakrowane że rodzina zidentyfikowała chłopca na podstawie pierścionka z inicjałem który należał do jego ojca. Lokalne władze chciały szybko przeprowadzić pogrzeb i zapomnieć o całej sprawie, lecz matka Tilla, Mamie Bradley zażądała wydania ciała które 2 września przewieziono do Chicago. Mamie Bradley urządziła pogrzeb z otwartą trumną by pokazać brutalność troglodytów z południa. Uroczystości pogrzebowe odwiedziło ponad 50 tysięcy ludzi. Zdjęcie płaczącej matki nad zwłokami syna obiegło media i stało się katalizatorem działań ruchu praw obywatelskich. No dobrze, a co ze sprawcami? Domyślcie się, stało się to na południowym zadupiu USA.. Sprawcy zostali uniewinnieni przez białą ławę przysięgłych. Czarni świadkowie którzy zeznawali w sądzie musieli uciekać ze stanu przed gniewem pajacy z Ku Klux Klanu i innych oszołomów. W 2004 roku – długo po śmierci Bryanta i Milama – Federalne Biuro Śledcze rozpoczęło trzyletnie dochodzenie, którego celem było odtworzenie ostatnich godzin życia Tilla. W rezultacie znaleziono świadectwo brata Milama, który na łożu śmierci przyznał się do współudziału w porwaniu i morderstwie.
  

• 
  

• 1958 – W katastrofie górniczej w KWK „Makoszowy” w Zabrzu zginęło 72 górników. 300 metrów pod ziemią podczas cięcia palnikiem acetylenowym zapaliła się najpierw drewniana obudowa przekopu, a później węgiel. Cały przekop został objęty ogniem, a gazy i dymy przedostawały się do innych pokładów. Ponad 300 górników znalazło się w strefie bezpośredniego zagrożenia. Część z nich (ok. 90) natrafiła podczas ucieczki na bardzo zadymiony odcinek. Górnicy byli wyposażeni w pochłaniacze (masek gazowych), ale ich wydajność była ograniczona do 20 minut. Część z tych górników (42) uległa śmiertelnemu zatruciu tlenkiem węgla. Jedną z przyczyn śmierci tych górników był telefoniczne polecenie by pozostali w zadymionym odcinku i czekali na ratowników (ci dotarli po paru godzinach). Pozostali górnicy zignorowali ten rozkaz i po przejściu 150 m przez dym ocaleli. Reszta ofiar zginęła w innych miejscach. Śledztwo wykazało szereg przyczyn: Brak odpowiednio przeszkolonego personelu i osoby bez uprawnień obsługujące sprzęt, i tak: spawacz był upośledzony w stopniu lekkim, nie powinien się móc w ogóle znaleźć pod ziemią, sztygarem był górnik który oblał egzamin sztygarski. Do tego niewłaściwa organizacja i stan wyposażenia: tamy oddzielające drogi ucieczkowe były nieszczelne (dlatego 90 górników znalazło się w zadymionym odcinku), brak przeszkolenia części górników (nie wiedzieli którędy uciekać, ani jak obsługiwać pochłaniacze tlenku węgla), pochłaniacze ze zbyt krótkim czasem działania, do tego dozwolone było palenie papierosów pod ziemią (!). Przepisy BHP były ignorowane: spawacz ich nie przestrzegał, nie zabezpieczył szyny przed cięciem polaniem wodą i pyłem kamiennym ani nie oblał wodą drewnianych elementów, sztygar zaś nie kontrolował spawacza, oberwał też dyspozytor który zignorował pożar i: kazał gasić go własnymi środkami kilku górnikom, nie chciał też uruchomić sygnalizacji alarmowej, i długo nie wzywał ratowników. Dostało się też miejscowemu kierownikowi ratowników który nieudolnie dowodził akcją ratunkową i pozwolił by "ważne" osoby z kopalni samowolnie wydawały rozkazy ratownikom (często wzajemnie sprzeczne). Na zdjęciu pomnik postawiony zmarłym górnikom.
  

• 1957 - Amerykański senator Strom Thurmond gadał z mównicy przez 24 godziny i 18 minut chcąc w ten sposób uniemożliwić bądź opóźnić głosowanie nad ustawą o prawach obywatelskich.
  

• 1963 – Podczas tzw. Marszu na Waszyngton pastor Martin Luther King wygłosił do 200-tysięcznego tłumu przemówienie I Have a Dream (Mam marzenie).
  

• 1964 – Wybuchły zamieszki rasowe w Filadelfii, w wyniku których rannych zostało 341 osób.
  

• 1965 – W Bridgeport w stanie Connecticut Fred DeLuca i Peter Buck otworzyli pierwszy bar szybkiej obsługi Subway.
  

• 1966 - Urodził się René Higuita, kolumbijski piłkarz, bramkarz. Nosi przydomek „El Loco” („Wariat”). Znany z obrony strzału na bramkę tzw. "kopnięciem skorpiona" podczas meczu towarzyskiego w 1995 r. Oprócz tego był niezłym snajperem jak na bramkarza: Higuita był jedbyn najbardziej bramkostrzelnych bramkarzy świata po Rogerio Cenim, Jose Luisie Chilavercie oraz Dimityrze Iwankowie. W swojej karierze zdobył łączne 44 bramki. W komentarzu do tego wpisu film z jego kultowej interwencji.
  

• 1968 - Chińskie Radio Międzynarodowe nadało pierwszą audycję w języku polskim.
  

• 1971 – Podczas podchodzenia do lądowania w Kopenhadze rozbił się należący do linii Malév Ił-18, pilotowany przez największego węgierskiego asa myśliwskiego z czasów wojny Dezső Szentgyörgyiego, w wyniku czego zginęły 32 spośród 34 osób na pokładzie.
  

• 1973 - Szwedzka policja po szturmie aresztowała napastników, którzy od 23 sierpnia przetrzymywali zakładników w placówce Kreditbanken w Sztokholmie. Wydarzenie to dało życie określeniu "Syndrom Sztokholmski", gdy zakładnik zaczyna sympatyzować z napastnikiem lub go wspierać.
  

• 1986 – Tina Turner otrzymała swoją gwiazdę na Hollywood Walk of Fame.
  

• 1987 - W Manili doszło do nieudanej próby obalenia przez wojsko prezydent Filipin Corazon Aquino. W czasie ataku na pałac prezydencki ciężko ranny został jej syn i późniejszy prezydent Benigno Aquino III, a trzech jego ochroniarzy zginęło.
  

• 1988 – 70 osób zginęło, a około 1000 zostało rannych w wyniku katastrofy trzech włoskich samolotów treningowych podczas pokazów lotniczych w amerykańskiej bazie lotniczej Ramstein w Niemczech. Trzy samoloty Aermacchi MB-339 włoskiej grupy Frecce Tricolori w trakcie wykonania akrobacji „przebite serce” zderzyły się ze sobą. Przyczyną wypadku był błąd pilota solisty, który po odłączeniu od formacji miał narysować strzałę przebijającą serce, rysowane jednocześnie przy pomocy dymu na niebie przez tę formację. Samolot ten z niewiadomych powodów znalazł się jednak na wysokości przelotu formacji i na kursie kolizyjnym. Po tragedii na terenie bazy lotniczej w Ramstein nigdy więcej nie zorganizowano pokazów lotniczych Air Show. Pozostaje ona niedostępna dla osób postronnych. Po tym zdarzeniu do przepisów regulujących przebieg takich imprez wprowadzono bezwzględny zakaz przelotów nad publicznością i wykonywania akrobacji na kierunku sektorów widzów. Niemiecki zespół metalowy Rammstein przyjął swoją nazwę na cześć ofiar katastrofy. Poniżej nagranie katastrofy.
  

• 1990 – Irak ogłosił okupowany Kuwejt swoją 19. prowincją.
  

• 1990 - Urodził się Bojan Krkić, hiszpański piłkarz pochodzenia serbskiego. Wychowankowi Barcelony wróżono że zrobi karierę jak Leo Messi. Skończyło się na tym że po zagraniu stu kilku meczy i zdobyciu 26 bramek dla Barcy od 2011 r. grał większych sukcesów w kilku mniejszych od Barcy klubach europejskich by pod koniec kariery zwiedzić USA i Japonię. Skończył karierę w marcu 2023 r. w wieku niecałych 33 lat, ostatnio grając w sezonie 2022 dla japońskiego Vissel Kobe.
  

• 1991 – Podczas prac ziemnych w Gdańsku odkryto masowy grób 38 zamordowanych w 1939 roku obrońców Poczty Polskiej.
  

• 1991 - W Libii rozpoczęto budowę tzw. Wielkiej Sztucznej Rzeki, będącej siecią rurociągów dostarczających wodę pitną z podziemnych warstw wodonośnych na Saharze do miast na wybrzeżu kraju. Rurociąg jest wciąż budowany, władze Libii twierdzą, że woda przy zużyciu jak w roku 2007 wystarczy na tysiąc lat, jednak według niezależnych ekspertów okres ten wynosi zaledwie od 60 do 100 lat.
  

• 1991 - W Rosji zakazano działalności KPZR (partii komunistycznej), a jej majątek zasekwestrowano.
  

• 1993 - 82 osoby zginęły w katastrofie samolotu Jak-40 w Tadżykistańskim mieście Chorog. W latach 1993 - 1997 na terenie Tadżykistanu miała miejsce wojna domowa, ale jeszcze w 1993 transport lotniczy działał w miarę normalnie. Kontrolę nad Chorog sprawowali islamscy bojownicy. Rankiem tego dnia samolot odbył planowy lot z Duszanbe do Chorog. Po wylądowaniu i wysadzeniu pasażerów do maszyny wtargnęła grupa bojowników. Sterroryzowali oni załogę i zażądali transportu 81 uchodźców do Duszanbe. Załoga próbowała uświadomić bojowników że maszyna może maksymalnie przyjąć na pokład 28 pasażerów, ale w odpowiedzi bojownicy zagrozili załodze egzekucją. Ostatecznie 81 osób upchnięto do samolotu. Podczas startu maszyna nie była w stanie się unieść, gdyż była przeciążona o ponad 3000 kg. Jakowlew wypadł z pasa startowego i wpadł do rzeki Pandż, której koryto znajdowało się tuż za pasem startowym. W katastrofie zginęły 82 osoby, ocalało 4 pasażerów. Był to ostatni lot cywilny do czasu zakończenia wojny domowej. Do dziś jest to największa pod względem liczby ofiar katastrofa lotnicza w historii Tadżykistanu.
  

• 1993 - Sonda kosmiczna Galileo przeleciała obok asteroidy 243 Ida. Zdumieni naukowcy odkryli później na zdjęciach z przelotu, że asteroida ma swój księżyc. Nazwali go Daktyl.
  

• 1995 – Wojna w Bośni i Hercegowinie: serbskie pociski trafiły w targowisko w Sarajewie, w wyniku czego zginęło 35 osób, a 85 zostało rannych.
  

• 1996 – Orzeczono rozwód księcia Karola i księżnej Diany.
  

• 1999 - Ostatnia stała załoga opuściła rosyjską stację kosmiczną Mir. Przez 10 ostatnich lat na Mirze zawsze przebywała załoga. Teraz stacja opustoszała do czasu przybycia ostatniej załogi w 2000 roku.
  

• 2003 – W „jednej z najbardziej skomplikowanych i dziwacznych zbrodni w annałach FBI” Brian Wells umiera po zaangażowaniu się w złożony spisek obejmujący napad na bank, polowanie na padlinożerców i domowej roboty ładunek wybuchowy.
  

• 2004 – Kościół katolicki przekazał Kazańską Ikonę Matki Bożej Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu jako gest dobrej woli papieża Jana Pawła II.
  

• 2007 – Na antenie TVN24 zadebiutował helikopter transmisyjny Błękitny 24.
  

• 2008 - Służby afgańskie formalnie przejęły od Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa ISAF odpowiedzialność za bezpieczeństwo w Kabulu.
  

• 2009 – Zakończyła się misja pierwszej indyjskiej sondy i sztucznego satelity Księżyca Chandrayaan-1. No, a kilka dni temu Chandrayaan-3 wylądował na księżycu. Duży postęp.
  

• 2010 - Madagaskarski sąd skazał zaocznie obalonego prezydenta Marka Ravalomananę na karę dożywotniego pozbawienia wolności za wydanie rozkazu strzelania do demonstrantów w lutym 2009 roku, w wyniku czego zginęło co najmniej 30 osób.
  

• 2011 – Wojna domowa w Libii: zwycięstwo rebeliantów w II bitwie o Trypolis.
  

• 2014 - Dotychczasowy premier Turcji Recep Tayyip Erdoğan został zaprzysiężony na urząd prezydenta, a nowym premierem został Ahmet Davutoğlu.
  

• 2015 – Poziom Wisły w Warszawie spadł do rekordowych 41 cm.
  

• 2016 – Podczas 7. Memoriału Kamili Skolimowskiej na Stadionie Narodowym w Warszawie Anita Włodarczyk poprawiła wynikiem 82,98 m własny rekord świata w rzucie młotem.
  

https://youtu.be/8RkTigWxL-c

#rocznicanadzis #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne