Dlaczego to niemożliwe, żeby winda spadła? Historia pierwszej windy

Prawdopodobnie pierwsza winda pasażerska została zbudowana w 1743 roku dla króla Ludwika XV. Mieściła się w niej jedna osoba i wznosiła się tylko na jedno piętro. Składała się z balansujących ciężarów i kół pasowych. Była podnoszona i opuszczana przez służących króla.

W 1850 roku wprowadzono podnośniki hydrauliczne i parowe, ale dopiero dwa lata później zaprezentowano pierwszą bezpieczną windę, którą skonstruował Elish Otis. Zaprojektował tę windę, gdy musiał podnosić ciężkie materiały budowlane podczas przekształcania tartaku w fabrykę w Yonkers w Nowym Jorku. Wykonał drewniane prowadnice ząbkowane, które pasowały do przeciwległych boków szybu windy i zamontował sprężynę na górze podnośnika, przeciągając przez nią liny podnośnika. Liny nadal prowadziły podnośnik w górę i w dół, ale w przypadku pęknięcia, zwolnienie naprężenia powodowało, że mechanizm sprężynowy blokował się w zewnętrznych rowkach, zapobiegając upadkowi kabiny.

Film, który przedstawia działanie windy Otisa: https://www.youtube.com/watch?v=sSjJjKcoNRk

Elish, choć nie wymyślił windy, to wynalazł system bezpieczeństwa stosowany we współczesnych windach, zwiększający zaufanie społeczeństwa do wind i umożliwiający korzystanie z drapaczy chmur, a tym samym z nowoczesnych miast.

Pierwsza publiczna demonstracja windy Otisa została przeprowadzona na wystawie Crystal Palace w 1854 roku w Nowym Jorku. Tłumy ludzi patrzyły, jak Otis sam jedzie w górę platformą podnośnikową wysoko nad podłogą ekspozycji. Ludzie wpadli w osłupienie, gdy w połowie drogi, jego asystent przeciął linę windy. Wszyscy byli zaskoczeni, że pomimo przecięcia liny, platforma nie spadła na sam dół, lecz osunęła się na odległość mniejszą niż 2 cale (~5 cm). Właśnie wtedy zadziałał mechanizm zapadkowy.

Otis i jego dwaj synowie, Charles i Norton, założyli w 1853 roku swoją własną firmę i w ciągu następnych trzech lat sprzedali około czterdziestu bezpiecznych wind. W 1857 r. firma zainstalowała pierwszą na świecie windę bezpieczeństwa dla pasażerów w pięciokondygnacyjnym Domu Handlowym Haughwout w Nowym Jorku.

Firma Otisa istnieje do dziś i zajmuje się nie tylko windami, ale również ruchomymi schodami.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne